fbpx เปลือกตาอักเสบ คัน เคืองตาไม่ไหว ‘ไรขนตา’ อาจเป็นสาเหตุ

เปลือกตาอักเสบ คัน เคืองตาไม่ไหว ‘ไรขนตา’ อาจเป็นสาเหตุ

เปลือกตาอักเสบ เป็นอย่างไร

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

 

                   เปลือกตาอักเสบ (Blepharitis) เป็นอาการอักเสบที่เกิดจากต่อมไขมันบริเวณเปลือกตาทำงานผิดปกติ จนเกิดภาวะอุดตันและอักเสบ เป็นอาการที่พบได้บ่อยและเป็นสาเหตุหนึ่งของอาการตาแห้ง เพราะเมื่อต่อมไขมันอุดตัน จนไม่สามารถผลิตไขมัน เพื่อเคลือบผิวดวงตาได้ น้ำตาจะระเหยเร็วกว่าปกติ ทำให้เกิดภาวะตาแห้งได้

 

อาการที่เกิดขึ้น

                   อาการที่สังเกตได้เมื่อเกิดภาวะเปลือกตาอักเสบ คือ อาการแสบตา เปลือกตาบวมแดง คันระคายเคืองเปลือกตา รู้สึกไม่สบายตา เจ็บตา มีขี้ตาจับตัวกันเหนอะหนะ ตาแฉะ ตาไวต่อแสงกว่าปกติ ขนตาคด ขนตาหลุดร่วง เป็นตากุ้งยิง 

 

อะไรเป็นสาเหตุที่ทำให้เปลือกตาอักเสบ

                   เปลือกตาอักเสบ อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งการอักเสบจากต่อมน้ำตา การอักเสบของผิวหนังรอบต่อมไขมันจากเชื้อรา รวมถึงการอักเสบจากแบคทีเรียและ ‘ไรขนตา ที่สะสมอยู่เป็นจำนวนมาก’ ก็เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยเช่นกัน 

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

ไรขนตา คืออะไร

                   ไรขนตา (Demodex) จัดเป็นปรสิตชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่ตามรูขุมขน หรือต่อมไขมันที่อยู่ติดกับรูขุมขนตามธรรมชาติ มีขนาดเล็กมาก จนสามารถมองเห็นได้ผ่านกล้องจุลทรรศน์เท่านั้น ไรขนตาจะคอยกัดกินเซลล์ผิวหนังที่ตายแล้วบริเวณโคนขนตาและน้ำมันจากต่อมไขมันตรงขนตาเป็นอาหาร โดยปกติแล้ว เจ้าไรขนตาไม่ทำให้เกิดโรค แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงวัยรุ่น ระดับฮอร์โมนเพศที่สูงขึ้น จะกระตุ้นให้รูขุมขนและต่อมไขมันเกิดการขยายขนาด ผลิตน้ำมันออกมามากขึ้น เป็นอาหารชั้นดีของไรขนตา ทำให้ไรขนตาเพิ่มปริมาณขึ้น แต่ในทางกลับกัน กรณีของคนสูงวัยที่ต่อมไขมันเริ่มอุดตัน ไขมันจำนวนมากที่ไม่ได้ถูกขับออก ก็จะกระตุ้นให้ไรขนตาเจริญเติบโตและเพิ่มจำนวน เพิ่มความเสี่ยงของการอักเสบของรูขุมขน จนก่อโรคเปลือกตาอักเสบได้เช่นเดียวกัน

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

สาเหตุที่ทำให้ไรขนตา คุกคามก่อโรค 

  • สภาพผิวมัน ทำให้ต่อมไขมันผลิตน้ำมันในปริมาณมาก กลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์ของไรขนตา เมื่อไรขนตามีจำนวนมากขึ้น จะทำให้เกิดโรคเปลือกตาอักเสบได้
  • คนที่มีปัญหาสิว เป็นสิวง่าย ก็มีโอกาสเป็นคนที่มีผิวติดเชื้อง่ายเช่นกัน
  • ภูมิต้านทานน้อย ทำให้ร่างกายเกิดการติดเชื้อได้ง่าย ไรขนตามีโอกาสก่อโรคมากขึ้น
  • การแต่งหน้าจัดเต็ม โดยเฉพาะบริเวณรอบดวงตา และล้างเครื่องสำอางไม่เกลี้ยง รวมถึงการติดขนตาปลอม หรือการใส่คอนแทคเลนส์ จะเพิ่มความเสี่ยงของการมีสิ่งสกปรกตกค้างบริเวณเปลือกตา ทำให้เกิดการอุดตัน จนอาจส่งผลให้ไรขนตาเพิ่มจำนวนขึ้นได้
  • ต่อมไขมันเปลือกตาอุดตัน ส่งผลให้เกิดโรคเปลือกตาอักเสบ และตาแห้ง

 

วิธีรักษาเปลือกตาอักเสบ

1. ประคบอุ่นที่เปลือกตาเช้าและเย็น ช่วยบรรเทาอาการอักเสบ กระตุ้นการไหลเวียนเลือด และยังช่วยละลายไขมันที่อุดตันได้ดี สามารถเลือกใช้ เจลประคบเย็น-ร้อน (Cold Hot Pack) ผ้าชุบน้ำอุ่น ถุงน้ำร้อน หรือมาส์กอุ่นตา (Eye Warming Mask) ได้ตามสะดวก

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

2. นวดเปลือกตา หลังจากประคบอุ่น โดยนวดจากบนลงล่างของเปลือกตาบน และนวดจากล่างขึ้นบน ในกรณีเป็นเปลือกตาล่าง จะช่วยในการระบายไขมันที่อุดตันได้ดี 

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

3. ทำความสะอาดเปลือกตา เป็นการกำจัดไรขนตาให้เหลือน้อยลง ด้วยการทำความสะอาดเปลือกตา โดยอาจใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเปลือกตาโดยเฉพาะ เน้นทำความสะอาดที่โคนขนตามากเป็นพิเศษ เพื่อลดไขมันสะสมบริเวณเปลือกตา และลดจำนวนไรขนตา

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

4. ใช้น้ำตาเทียม เพิ่มความชุ่มชื้นให้กับผิวตา เพื่อให้มองเห็นได้ดีขึ้นและรู้สึกสบายตามากขึ้น

5. ใช้ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เพื่อลดการติดเชื้อและการอักเสบ โดยอาจใช้ยาปฏิชีวนะ หรือสเตียรอยด์ ส่วนใหญ่อยู่ในรูปแบบยาหยอดตา หรือยารับประทาน ทั้งนี้ไม่ควรซื้อยาปฏิชีวนะมาใช้หรือรับประทานเอง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้

6. เข้ารับการผ่าตัด กรณีที่อาการอักเสบของเปลือกตาไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ทันที แพทย์อาจพิจารณาการผ่าตัดขยายต่อมไขมันที่เปลือกตาให้เปิดกว้าง เพื่อการระบายไขมันอุดตันได้ดีในระยะยาว

ป้องกันอย่างไร ไม่ให้ไรขนตาสะสมจนก่อโรค

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

  • รักษาความสะอาดของเปลือกตาอยู่เสมอ โดยอาจใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเปลือกตาโดยเฉพาะ หรือแชมพูเด็กทำความสะอาดโคนขนตาเป็นประจำทุกวัน
  • หมั่นล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ ด้วยน้ำสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ และลดการขยี้ตาหรือสัมผัสผิวเปลือกตาโดยไม่จำเป็น

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

  • เปลี่ยนปลอกหมอนเป็นประจำ อย่างน้อยเดือนละ 2-3 ครั้ง รวมถึงหมั่นซักผ้าปูที่นอน และผ้าขนหนูด้วย
  • ทุกครั้งหลังแต่งหน้า ควรทำความสะอาดบริเวณรอบดวงตาให้สะอาดหมดจด อาจใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดเครื่องสำอางรอบดวงตาเป็นตัวช่วย

เปลือกตาอักเสบ ไรขนตา

  • ลดการใส่คอนแทคเลนส์
  • รักษาสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอ