ขนตาทิ่มตา ภาวะโรคตาที่การทำตาสองชั้นช่วยได้

ใครที่มีอาการเคืองตาจนน้ำตาไหล ต้องขยี้ตาบ่อย ๆ คุณอาจจะกำลังมีอาการขนตาทิ่มตา แม้อาจการนี้จะไม่ได้ดูร้ายแรงอะไร แต่ก็สามารถสร้างความรำคาญและส่งผลต่อสุขภาพดวงตาในระยะยาวได้มากกว่าที่คุณคิด ในบทความนี้ Lovely Eye & Skin Clinic จะช่วยให้คุณเข้าใจว่าภาวะนี้มีอาการอย่างไร เกิดขึ้นจากสาเหตุใด มีแนวทางรักษาแบบไหนบ้าง ไปอ่านกันเลย

ขนตาทิ่มตา อาการเป็นอย่างไร

        ขนตาทิ่มตา (Trichiasis) เป็นภาวะขนตางอกในทิศทางผิดปกติ ไม่งอกตรงไปทางด้านหน้า แต่กลับงอเข้าด้านใน ทำให้ขนตาเกิดการเสียดสีกับกระจกตา จนส่งผลให้เกิดอาการระคายเคืองดวงตา สามารถเกิดกับใครก็ได้ ไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ หรือเพศใดก็ตาม อาการที่สังเกตได้ง่าย ๆ มีดังนี้:

• ตาแดง ปวดตา ตาแฉะ
• ตาพร่ามัว มองเห็นไม่ชัด
• รู้สึกเหมือนมีอะไรติดที่ดวงตาตลอดเวลา

4 สาเหตุ ภาวะขนตาทิ่มตา

ภาวะขนตาทิ่มตา อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งโรคตา อาการบาดเจ็บทางดวงตา แผลจากการศัลยกรรมตา หรือโครงสร้างดวงตาของแต่ละคนที่แตกต่างกันออกไป 

1. โรคบริเวณดวงตาบางชนิด

เช่น ริดสีดวงตา หรือโรคงูสวัดบริเวณดวงตา เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดภาวะขนตาทิ่มตาได้ โรคเหล่านี้มักทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรังของเปลือกตาและเนื้อเยื่อรอบดวงตา ส่งผลให้รูขุมขนบริเวณเปลือกตาถูกทำลาย เมื่อขนตางอกขึ้นใหม่จึงอาจงอกผิดทิศทาง หันเข้าด้านในแทนที่จะงอกออกด้านนอกตามปกติ ขนตาที่งอกผิดตำแหน่งจะเสียดสีกับกระจกตาอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดอาการระคายเคือง เจ็บตา และอาจนำไปสู่การอักเสบของกระจกตา แผลกระจกตา หรือการติดเชื้อซ้ำซ้อนได้ หากไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้องและทันท่วงที

2. อาการบาดเจ็บทางดวงตา

ไม่ว่าจะเป็นอุบัติเหตุ การถูกกระแทกอย่างรุนแรง สามารถส่งผลต่อโครงสร้างดวงตาได้ เมื่อเกิดบาดแผลและเข้าสู่กระบวนการสมานแผล หากแผลถูกรักษาไม่ตรงกับขอบตา อาจทำให้เกิดพังผืดหรือการหดรั้งของผิวหนังเปลือกตาจนม้วนเข้าด้านใน ส่งผลให้แนวขนตาเปลี่ยนทิศทางและชี้เข้าด้านใน

3. แผลจากการศัลยกรรมตา

สำหรับคนที่เคยทำตาสองชั้นมาก่อน อาจทำให้เกิดแผลและพังผืดสะสมบริเวณใต้เปลือกตา ซึ่งส่งผลให้เนื้อเยื่อรอบดวงตาเปลี่ยนแปลงหลังผ่าตัด ทำให้ขนตาขึ้นผิดตำแหน่ง

4. โครงสร้างและลักษณะดวงตา

เป็นเรื่องปกติที่ทุกคนจะมีโครงสร้างดวงตาที่แตกต่างกัน บางคนมีไขมันสะสมบริเวณเปลือกตาเยอะ เมื่ออายุมากขึ้นก็จะส่งผลให้เกิดภาวะหนังตาตกตามวัย ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสาเหตุขนตาย้อนกลับเข้าหาดวงตา สำหรับผู้ที่มีหัวตาปิด รูปทรงดวงตาจะสั้น ไม่ได้สัดส่วน ทำให้เนื้อที่ปกคลุมหัวตาก็ยังกดให้ขนตาทิ่มตา จนมีอาการเคืองตา แสบตาได้ นอกจากนี้ ผู้ที่มีภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง อาจมีอาการหนักตาตก เพราะกล้ามเนื้อตาไม่สามารถทำงานได้เต็มที่ ทำให้ขนตาโดนกดลงจนสัมผัสกับกระจกตา 

ผลเสียของภาวะขนตาทิ่มตา

ภาวะขนตาทิ่มตา ทำให้เกิดการระคายเคืองเยื่อบุตา คันตา เจ็บตา ตาแดงจากอาการอักเสบ จนถึงขั้นลืมตาไม่ขึ้น น้ำตาไหล มีขี้ตาเยอะ ตาแพ้แสง หากปล่อยไว้โดยไม่เข้ารับการรักษา อาจลุกลามถึงขั้นกระจกตาเป็นแผล หรือกระจกตาติดเชื้อในอนาคตอาการเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นกับดวงตา ไม่เพียงแต่ส่งผลต่อชีวิตประจำวัน แต่ยังอาจเกิดผลต่อสุขภาพจิต และคุณภาพชีวิตในระยะยาวได้อีกด้วย ดังนั้นหากเกิดอาการคันระคายเคือง อาการบาดเจ็บหรือเจ็บปวดบริเวณดวงตา อย่าลังเลที่จะเข้าพบแพทย์ เพื่อหาแนวทางแก้ไขอย่างถูกวิธีและเร่งด่วนที่สุด

หากปล่อยไว้เป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อสุขภาพตา เช่น:

• กระจกตาอักเสบ: ขนตาที่งอกผิดทิศทางและทิ่มเข้าหาดวงตาจะกระตุ้นให้กระจกตาเกิดการระคายเคืองอย่างต่อเนื่อง ทำให้ร่างกายตอบสนองด้วยกระบวนการอักเสบเพื่อปกป้องเนื้อเยื่อ ส่งผลให้เกิดอาการตาแดง แสบตา น้ำตาไหล และไวต่อแสงมากขึ้น หากยังมีการเสียดสีซ้ำ ๆ อย่างต่อเนื่อง การอักเสบอาจเรื้อรังและกระทบต่อคุณภาพการมองเห็นได้

• แผลที่กระจกตา: การปล่อยให้ขนตาทิ่มตาตลอดเวลา สื่งที่อาจเกิดขึ้นได้ก็คือกระจกตาเป็นแผล ทำให้เสี่ยงติดเชื่อได้ง่ายกว่าปกติ และหากแผลลึกจนเกิดรอยบริเวณตาขาวบังตาดำ อาจร้ายแรงถึงขั้นสูญเสียการมองเห็นถาวร จึงเป็นอีกสาเหตุที่ไม่ควรละเลยการเข้ารับการรักษา

รักษาอาการขนตาทิ่มตาโดยไม่ผ่าตัด 

อาการนี้าสามารถแก้ไขได้โดยไม่ต้องผ่าตัดในกรณีที่อยู่ในระยะเริ่มต้น มีขนตาทิ่มเพียงไม่กี่เส้น ยกตัวอย่างเช่น:

1. การถอนขนตา

เป็นวิธีที่รวดเร็วที่สุดในการรักษาขนตาทิ่มตา เหมาะกับคนที่มีขนตาทิ่มเพียง 1-2 เส้น อย่างไรก็ตาม วิธีนี้เป็นการแก้ไขปัญหาชั่วคราวเท่านั้น เนื่องจากขนตาที่ถูกถอนออกไปจะงอกขึ้นมาใหม่ใน 6 สัปดาห์ หากเลือกวิธีนี้ก็จะต้องทำการถอนขนตาซ้ำเป็นระยะ 

2. การจี้ไฟฟ้า

วิธีนี้จะเป็นการใช้กระแสไฟฟ้าส่งผ่านไปยังรากของขนตา ทำให้ขนตาหลุดออกมา เหมาะกับคนที่มีขนตางอกผิดปกติเพียงไม่กี่เส้นตามแนวเปลือกตา เพราะไม่สามารถลงลึกไปยังรากของขนตาได้ทั้งหมด อย่างไรก็ตาม มีความเป็นไปได้ที่ขนตางอกขนตางอกขึ้นมาบริเวณเดิม การจี้ไฟฟ้าซ้ำ ๆ อาจส่งผลให้เกิดแผลเป็นบริเวณเปลือกตาได้

การแก้ไขด้วยการผ่าตัดศัลยกรรมตา

1. ทำตาสองชั้น

การทำตาสองชั้นจะช่วยตกแต่งหนังตาที่หย่อนคล้อย กำจัดไขมันส่วนเกินบริเวณเปลือกตา นอกจากจะช่วยให้มีชั้นตาที่สวยงาม รักษาอาการหนังตาตกแล้ว ยังช่วยให้ขนตางอกเป็นปกติ ไม่โดนหนังตากดและทิ่มเข้าไปในดวงตา ช่วยแก้ไขภาวะขนตาทิ่มตาได้อย่างมีประสิทธิภาพ 

2. เปิดหัวตา

การเปิดหัวตาเทคนิคหมอรวงข้าว เป็นเทคนิคการผ่าตัดเพื่อกำจัดเนื้อรั้งบริเวณหัวตา ช่วยเพิ่มวิสัยทัศน์ในการมองเห็นให้ดีขึ้น และยังสามารถแก้ปัญหาขนตาที่หัวตาทิ่มตา ลดอาการเคืองด้านหัวตาได้ตรงจุด นิยมทำร่วมกับการทำตาสองชั้น เหมาะกับคนที่มีเนื้อคลุมบริเวณหัวตามาก มีลักษณะดวงตาด้านหัวตางุ้มลง ตาไม่หวาน ตาเขเข้า ตาดูดุ ตาดูห่าง หลังทำ จะช่วยให้ดวงตาเรียวยาว ได้สัดส่วน ตาเป็นสองชั้น ตาดูโตและดูหวานขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

เคสทำตาสองชั้น ดึงกล้ามเนื้อตาลีเวเตอร์ พร้อมเปิดหัวตาเทคนิคหมอรวงข้าว
ก่อนทำ : หนังตาตกทับดวงตา มีเนื้อรั้งบริเวณหัวตา
ตาปรือจากภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง ทำให้ไม่สามารถลืมตาได้เต็มที่
ขนตากดเข้าหาดวงตา เกิดภาวะขนตาทิ่มตา
หลังทำ : ชั้นตาชัดเจน ตาดูโตและเรียวยาว แก้ปัญหาตาปรือ หนังตาตก
สามารถลืมตาได้เต็มที่ ไม่มีภาวะขนตาทิ่มตา ตาดูสดใสขึ้น

3. ดึงกล้ามเนื้อลีเวเตอร์

การดึงกล้ามเนื้อลีเวเตอร์ เป็นการผ่าตัดที่นอกจากจะช่วยปรับระดับกล้ามเนื้อตาให้แข็งแรงขึ้น สามารถเปิดตาได้มากขึ้นแล้ว ยังช่วยแก้ปัญหาขนตาทิ่มตา จากภาวะกล้ามเนื้อตาอ่อนแรงได้อย่างตรงจุด ซึ่งต้องอาศัยความชำนาญพิเศษในการผ่าตัด โดยแพทย์ที่มีความชำนาญและเข้าใจโครงสร้างของเปลือกตาอย่างลึกซึ้งเท่านั้นที่จะสามารถวิเคราะห์ปัญหาและโครงสร้างตาอย่างละเอียด สามารถปรับระดับการเปิดตาให้พอดีและเท่ากันทั้งสองข้าง ส่งผลให้ตาดูเปิดขึ้น เห็นดวงตาดำในระดับที่เหมาะสมและเท่ากันทั้งสองข้าง ลืมตาได้เต็มที่ ขนตาไม่กดเข้าหาดวงตาอีกต่อไป โดยส่วนใหญ่นิยมดึงกล้ามเนื้อตาลีเวเตอร์ร่วมกับการทำตาสองชั้น เพื่อทำการตกแต่งหนังตาส่วนเกินออก รวมทั้งเย็บชั้นตาให้สวยงาม หลังทำ ได้ตาสองชั้นที่ดูชัดเจน และในระยะยาว ตาจะไม่กลับมาตกซ้ำ

หลังผ่าตัดแก้ขนตาทิ่มตา ควรดูแลตัวเองอย่างไร

3 วันแรกหลังผ่าตัด:

• หลังผ่าตัด 3 วันแรกให้ประคบเย็นเพื่อลดอาการบวม หยุดประคบวันที่4และ5 หลังจากนั้นให้ประคบอุ่นต่อ
• นอนหมอนสูงในช่วง 2-3 วันแรก
• ห้ามให้แผลโดนน้ำในช่วง 3 วันแรก

หลังจากผ่าน 3 วันแรก:

• หยุดประคบวันที่ 4-5 
• และเริ่มเปลี่ยนมาใช้การประคบอุ่นแทนในวันที่ 6 เพื่อช่วยให้เลือดไหลเวียนดี และลดอาการตึงบริเวณแผล
• ยังควรนอนหมอนสูงต่อไปอีกเล็กน้อย หากยังมีอาการบวม

สิ่งที่ควรงดหลังผ่าตัด:

• งดดื่มแอลกอฮอล์ อาหารหมักดอง และไข่ เป็นเวลา 2 สัปดาห์
• งดการออกแรงหรือออกกำลังกายหนัก ๆ ป้องกันแผลผ่าตัดแยกจากกัน
• งดแต่งหน้าบริเวณรอบดวงตาในช่วง 2 สัปดาห์แรก (สามารถแต่งหน้าส่วนอื่นได้)

สรุป

อาการ 'ขนตาทิ่มตา' เป็นภาวะที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน นอกจากกระทบการใช้ชีวิตแล้ว ยังส่งผลต่อสุขภาพดวงตาของเราในระยะยาวอีกด้วย ดังนั้น หากเริ่มมีอาการระคายเคือง แสบตา หรือตาแดงผิดปกติ ไม่ควรละเลย ควรรีบเข้ารับการตรวจวินิจฉัยจากจักษุแพทย์อย่างละเอียด เพื่อวางแผนการรักษาให้เหมาะสม ที่ Lovely Eye & Skin Clinic เรามีทีมแพทย์ Lovely Specialist ที่พร้อมดูแลืุกปัญหาดวงตาด้วยความเอาใจใส่ในทุกขั้นตอนการรักษา 

สอบถามเพิ่มเติมได้ที่:

Inbox: m.me/KoreanEyeByDoctorCome

References: University Hospitals of Leicester , Ratanin Eye Hospital