โรคตาแห้ง อาการแสบตา เคืองตา เกิดจากอะไร รักษาอย่างไร?

โรคตาแห้ง

             โรคตาแห้ง จัดเป็นโรคฮิตของชาวออฟฟิศ เพราะต้องใช้สายตาในการทำงานตลอดทั้งวัน การจ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือเป็นเวลานานโดยไม่ได้พักสายตา เป็นสาเหตุหลักของโรคตาแห้ง หากปล่อยไว้นานจนอาการเรื้อรัง เปลือกตาจะรั้งขนตาให้ลงมาทิ่มตา จนเกิดการอักเสบของกระจกตา ถึงขั้นทำให้กระจกตาเป็นแผลได้ ถ้าไม่อยากเป็นโรคตาแห้ง มาดูกันดีกว่าว่าอาการแบบไหนที่เข้าข่าย รู้แล้วจะได้หลีกเลี่ยงและหาทางรักษาให้ถูกจุด

อาการของโรคตาแห้ง ที่ไม่ควรมองข้าม

หากเกิดอาการเหล่านี้บ่อยๆ ไม่ควรนิ่งนอนใจ ควรหาวิธีรักษาที่ถูกต้อง เพื่อดูแลถนอมดวงตาของเราให้อยู่กับเราไปนานๆ

ตามัว

ภาวะตามัว จะรู้สึกเหมือนมีฝ้าหรือหมอกบังตา ทำให้มองเห็นสิ่งต่างๆ ไม่ชัดเจน เกิดได้จากหลายสาเหตุ แต่หนึ่งในนั้นอาจมาจากโรคตาแห้ง ซึ่งเกิดได้จากการที่ดวงตามีน้ำตามาหล่อเลี้ยงไม่เพียงพอ จากอาการตาล้า การเจ็บป่วยบางประเภท หรือการใช้ยาบางชนิด ซึ่งการกระพริบตาหรือการใช้น้ำตาเทียมชดเชยน้ำตามธรรมชาติที่ไม่เพียงพอ สามารถบรรเทาอาการตามัวได้

แพ้แสง

อาการแพ้แสง ทำให้ดวงตารู้สึกระคายเคือง ไม่สบายตา เวลามองเห็นแสงแดด จนต้องหรี่ตา มีอาการแสบตา ตาแดง น้ำตาไหล ไปจนถึงการที่มีสารคัดหลั่งสีเขียวเหลืองออกมาจากดวงตา เบื้องต้นจึงควรหลีกเลี่ยงไม่ให้ดวงตาสัมผัสแสงโดยตรง ไม่ว่าจะเป็นแสงแดด แสงไฟนีออน หรือแสงจากหน้าจอโทรศัพท์มือถือ

น้ำตาไหล

ผู้ที่มีอาการตาแห้ง มักมีอาการตามัว ร่วมกับน้ำตาไหล เพราะเมื่อดวงตาเกิดอาการพร่ามัวลง ระบบประสาทจะถูกกระตุ้นให้เกิดการหลั่งน้ำตาโดยอัตโนมัติ

รู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายในตา

เมื่อเกิดอาการตาแห้ง เวลากระพริบตา ผู้ป่วยมักจะรู้สึกคล้ายกับว่ามีฝุ่นหรือเม็ดทรายอยู่ในตาของเราตลอดเวลา จึงมักมีอาการคันและเคืองตาร่วมด้วย

เคือง / คันตา

อาการระคายเคืองหรือคันตา ทำให้รู้สึกแสบตา ไม่สบายตา จากการที่มีน้ำตาหล่อเลี้ยงดวงตาน้อยกว่าปกติ รู้สึกเหมือนมีสิ่งแปลกปลอมอยู่ในตา ทำให้เกิดอาการเคือง หรือคันตาได้ โดยอาการนี้ อาจหนักขึ้นเรื่อยๆ จนกลายเป็นตาอักเสบได้

ตาแห้ง

เกิดจากการที่ต่อมไมโบเมียน หรือต่อมน้ำตา ที่ทำหน้าที่สร้างน้ำตามาหล่อเลี้ยงลูกตา ทำงานผิดปกติ จึงทำให้เกิดภาวะตาแห้งได้โดยตรง

ตาแดงบ่อยๆ

เมื่อดวงตามีการระคายเคือง จะเกิดการอักเสบ ซึ่งอาการอักเสบนำไปสู่อาการตาแดงได้ หากตาแดงบ่อยๆ เบื้องต้นสามารถใช้น้ำตาเทียม เพื่อลดอาการอักเสบ และเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตา แต่ถ้าอาการไม่ดีขึ้น ควรรีบปรึกษาแพทย์

ตาล้า

ลักษณะเด่นๆ ของอาการตาล้า คือการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อตา ตามัว ตาพร่า มองเห็นภาพซ้อน ตาแดง ตากระตุก นอกจากนี้ยังอาจรู้สึกระคายเคืองรอบดวงตาได้

สาเหตุที่อาจทำให้เป็นโรคตาแห้ง

จ้องหน้าจอคอม มือถือ

อาชีพที่ต้องนั่งหน้าจอคอม หรือคนที่จ้องจอสมาร์ทโฟนนานเป็นวันๆ มีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคตาแห้งมากกว่าคนกลุ่มอื่น

คอนแทคเลนส์

จากสถิติ พบว่าในจำนวนผู้ที่เป็นโรคตาแห้ง มีจำนวนครึ่งหนึ่งเลยทีเดียวที่ใส่คอนแทคเลนส์

โรคประจำตัว

โรคความดันโลหิตสูง โรคภูมิแพ้ตัวเอง โรคซึมเศร้า หรือโรคเบาหวาน จำเป็นต้องรับประทานยาบางตัวที่อาจมีผลให้เป็นโรคตาแห้งได้

เคยผ่าตัดตา

หลังจากผ่าตัดตาสองชั้น ในบางเคสจะมีการผ่าตัดไขมันเปลือกตาออก ทำให้น้ำตาระเหยได้ง่าย เนื่องจากไม่มีไขมันป้องกันการระเหย หรือหลังผ่าตัดใหม่ๆ ดวงตาอาจจะยังปิดไม่สนิท ทำให้เกิดอาการตาแห้งได้

การใช้ยาเป็นประจำ ยาบางชนิด มีผลให้การสร้างน้ำตาลดลง เป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดอาการตาแห้งได้

อายุเยอะ

อายุที่เพิ่มขึ้น ทำให้ต่อมไขมันเริ่มเกิดการอุดตัน รวมถึงระดับฮอร์โมนในร่างกายที่ลดลง ทำให้ปริมาณน้ำตาลดลงตามไปด้วย

เครื่องสำอาง

แต่งหน้าบล็อกตาแน่นปังทุกวัน และล้างเครื่องสำอางออกไม่หมด อาจเกิดการสะสมและอุดตันของเครื่องสำอางที่บริเวณต่อมผลิตน้ำตา (ต่อมไมโบเมียน) ส่งผลให้ไม่สามารถผลิตน้ำตาได้เพียงพอ จึงเกิดอาการตาแห้งได้

อยู่ในห้องแอร์

ภายในห้องแอร์ อากาศจะค่อนข้างแห้ง ซึ่งการอยู่ในห้องแอร์นานๆ อาจทำให้เกิดอาการตาแห้งได้ง่ายกว่าการอยู่ในที่ๆ มีอุณหภูมิปกติ

วิธีการรักษา เมื่อเป็นโรคตาแห้ง

1. อย่างที่ทราบแล้วว่าโรคตาแห้ง มีสาเหตุมาจากต่อมไมโบเมียน ไม่สามารถผลิตน้ำตาได้เพียงพอ เพราะอาจเกิดจากการที่มีไขมัน หรือสิ่งสกปรกไปอุดตัน ดังนั้นการนวดและฟอกทำความสะอาด กำจัดไขมัน เชื้อโรคและสิ่งสกปรกที่อุดตันบริเวณเปลือกตาและขอบตา จึงเป็นสิ่งจำเป็น เพราะจะช่วยให้ต่อมไมโบเมียนสามารถผลิตน้ำตาทำงานได้ตามปกติ และยังช่วยลดอาการอักเสบ ระคายเคืองตาได้เป็นอย่างดี

ในการทำความสะอาดดวงตา ควรใช้ความระมัดระวังและอ่อนโยนเป็นพิเศษเนื่องจากผิวบริเวณดวงตาเป็นผิวที่มีความละเอียดอ่อน เกิดอาการแพ้หรือเคืองได้ค่อนข้างง่าย เมื่อนวดและทำความสะอาดผิวบริเวณดวงตาควรระวังความสะอาดของอุปกรณ์ที่ใช้ เช่น ความสะอาดของเล็บมือ ระวังไม่ให้เล็บข่วนผิวบริเวณดวงตา และใช้ผลิตภัณฑ์ที่อ่อนโยนหรือออกแบบมาเพื่อทำความสะอาดผิวบริเวณดวงตาโดยเฉพาะ

2. ใช้น้ำตาเทียม เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นและเพิ่มน้ำหล่อเลี้ยงในดวงตา ช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองจากอาการตาแห้ง 

น้ำตาเทียมมีหลากหลายยี่ห้อ และหลากหลายแบบในท้องตลาด ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อการใช้น้ำตาเทียมที่เกิดประสิทธิภาพสูงสุด หากใช้น้ำตาเทียมที่ไม่ผสมสารกันเสีย ไม่ควรใช้ต่อหากเปิดใช้แล้วเกิน 24 ชั่วโมง

3. ถนอมสายตาด้วยการพักสายตาเป็นระยะ ขณะทำงานหน้าคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มือถือ หรือพยายามกระพริบตาถี่ๆ จะช่วยลดความเสี่ยงของโรคตาแห้งได้

วิธีป้องกันโรคตาแห้ง

การป้องกันไม่ให้เกิดโรคตาแห้ง สามารถทำได้ง่ายๆ ไม่ว่าจะเป็นที่บ้าน ที่ทำงาน หรือในที่สาธารณะเอง ก็สามารถป้องกันโรคตาแห้งได้ด้วยวิธีการดังต่อไปนี้

• พักสายตาเป็นระยะเมื่อใช้สายตาหนัก ไม่ว่าจะพักจากการจ้องจอโทรทัศน์ โทรศัพท์ คอมพิวเตอร์ หรืออ่านหนังสือ ควรหมั่นพักสายตาเพื่อป้องกันไม่ให้ใช้ดวงตาจนตาแห้ง ไม่ได้พัก
• ผู้ที่สวมใส่คอนแทคเลนส์ ไม่ควรใส่คอนแทคเลนส์ในเวลานอน เพราะใส่คอนแทคนอนส่งผลให้เกิดอาการตาแห้งได้
• หากรู้สึกว่ามีอาการตาแห้ง ให้กระพริบตาหลายๆครั้งเพื่อให้น้ำตาช่วยป้องกันอาการตาแห้ง
• ไม่เกา ขยี้ หรือสัมผัสบริเวณดวงตา หากรู้สึกเคืองตา คันตา จากอาการตาแห้งหรือสาเหตุโดยทั่วไป ให้กระพริบตาหลายๆครั้งแทนการใช้มือสัมผัสบริเวณดวงตา
• หากมีการใช้น้ำตาเทียมเพื่อช่วยบรรเทาอาการตาแห้ง ควรตรวจสอบยี่ห้อที่ใช้ว่าได้มาตรฐาน ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนการซื้อใช้ และใช้ตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด

โรคตาแห้งสามารถรักษาให้หายขาดได้ไหม 

การรักษาโรคตาแห้งให้หายขาดขึ้นอยู่กับหลากหลายปัจจัย ทั้งปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายใน

• ปัจจัยภายนอก เช่น สภาพอากาศ ความชื้น/ความแห้งในอากาศ ปริมาณฝุ่นหรือเกสรดอกไม้ เนื่องจากปัจจัยเหล่านี้ส่งผลต่อการเกิดภาวะตาแห้งได้ทั้งสิ้น หากพบว่าสาเหตุของโรคตาแห้งเกิดจากปัจจัยภายนอก อาจต้องแก้ปัญหาที่ปัจจัยเหล่านี้เพื่อบรรเทาอาการตาแห้ง เช่น ติดตั้งเครื่องทำความชื้น หรือเครื่องกรองอากาศ ในบริเวณที่อยู่อาศัย
• ปัจจัยภายใน เช่น อายุที่มากขึ้น ยาที่ใช้ หรือโรคประจำตัวต่างๆ สามารถบรรเทาอาการได้ด้วยการใช้น้ำตาเทียม และการกระพริบตามากขึ้น

หากไม่แน่ใจว่าสาเหตุของโรคตาแห้งเกิดจากอะไร ควรเข้าพบแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสมต่อไป

โรคตาแห้งอันตรายไหม 

โรคตาแห้งแม้จะไม่ก่อให้เกิดอันตรายกับร่างกายในระยะแรก แต่การไม่บรรเทาอาการและปล่อยทิ้งไว้จะเป็นการเปิดโอกาสให้อาการตาแห้งแย่ลง สุขภาพดวงตาถดถอย อาจเป็นปัญหาเกี่ยวกับดวงตาเรื้อรังในอนาคต หากพบว่ามีปัญหาตาแห้งแล้วควรหมั่นกระพริบตาและดูแลสายตาให้มากขึ้นเพื่อป้องกันการเกิดอันตรายต่อดวงตานั่นเอง

รักษาตาแห้งกี่วันหาย

ระยะเวลาในการรักษาอาการตาแห้งแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล เช่น ผู้ที่มักมีปัญหาตาแห้งฉับพลันอย่างผู้ที่จ้องหน้าจอคอมพิวเตอร์เป็นระยะเวลานานต่อวัน อาจใช้เวลารักษาเพียง 1-2 วันด้วยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม และใช้น้ำตาเทียมควบคู่กันไป

สำหรับผู้ที่ประสบปัญหาตาแห้งจากสาเหตุอื่น อาจใช้ระยะเวลาในการรักษานานขึ้น ขึ้นอยู่กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการตาแห้ง และวิธีการรักษาของแต่ละบุคคล

รักษาตาแห้งด้วยยาหยอดตาได้ไหม

หากต้องการรักษาอาการตาแห้งด้วยยาหยอดตา ควรเข้าปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญถึงตัวยาที่จะใช้ เนื่องจากแพทย์บางท่านอาจแนะนำตัวยาที่สามารถช่วยกระตุ้นการผลิตน้ำตาเพื่อให้ร่างกายผลิตน้ำตาได้มากขึ้น ช่วยลดภาวะตาแห้งได้

สรุป

อาการตาแห้งเป็นปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นได้จากหลากหลายสาเหตุ และพบเจอได้มากขึ้นด้วยสังคมที่ใช้เทคโนโลยีในการทำงาน ไม่ว่าจะเป็นจอคอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ โทรศัพท์มือถือ แท็บเล็ต หรือแม้แต่สภาพอากาศที่ภาวะฝุ่นค่อนข้างหน้าแน่น การดูแลสุขภาพดวงตาจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะดวงตาเป็นอวัยวะที่บอบบางและไม่ควรมองข้าม

อ้างอิง

What is dry eye? Symptoms, causes and treatment. (2024, October 15). American Academy of Ophthalmology. https://www.aao.org/eye-health/diseases/what-is-dry-eye#tears

Dry eyes - Symptoms & causes - Mayo Clinic. (2022, September 23). Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dry-eyes/symptoms-causes/...