
ตาบวมข้างเดียวเป็นปัญหาที่ใครหลาย ๆ คนอาจจะเคยประสบพบเจอ อาจเกิดขึ้นได้จากหลากหลายสาเหตุ โดยอาจเป็นความผิดปกติเล็กน้อย หรือเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงก็ได้ แล้วจะรู้ได้อย่างไรว่าอาการตาบวมข้างเดียวอันตรายหรือไม่ และควรรักษาอาการนี้ได้อย่างไร ลองมาหาคำตอบกันในบทความนี้
|
Table of Contents |
- อาการตาบวมข้างเดียว
- สาเหตุและปัจจัยที่ทำให้ตาบวมแดงข้างเดียว ?
- อาการตาบวมข้างเดียวแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์
- วิธีรักษาตาบวมข้างเดียว
- วิธีป้องกันอาการตาบวมข้างเดียว
- คำถามที่พบบ่อย
- สรุป
อาการตาบวมข้างเดียว

อาการตาบวมข้างเดียว (Swollen eye) หรือ เปลือกตาบวมข้างเดียว คือลักษณะอาการที่เปลือกตานูนบวม เป็นอาการที่เกิดจากการบวมของเนื้อเยื่อ จากการคั่งตัวของน้ำหรือเกิดการอักเสบในบริเวณรอบดวงตา หรือ เปลือกตาอักเสบ โดยอาจมีอาการบวมแดง ร้อน ตาแห้ง ปวดและอาการระคายเคืองร่วมด้วย ส่วนมากอาการตาบวมจะเป็นอาการที่เกิดขึ้นมาแค่ชั่วคราว และมีหลายปัจจัยที่สามารถทำให้เกิดขึ้นได้ แต่หากอาการรุนแรงหรือเกิดการอักเสบไม่หายควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญทันที
สาเหตุและปัจจัยที่ทำให้ตาบวมแดงข้างเดียว ?
อาการตาบวมข้างเดียว เกิดได้จากหลายสาเหตุและปัจจัย โดยสาเหตุที่พบบ่อยของอาการตาบวมข้างเดียว มีดังนี้
1. เยื่อบุตาอักเสบ
การอักเสบของเยื่อบุตา (Conjunctivitis) เป็นอาการที่เกิดขึ้นเมื่อเยื่อบุตาที่ปกคลุมด้านในของเปลือกตา และผิวด้านหน้าของลูกตา มีการติดเชื้อ อาการนี้ส่วนใหญ่จะทำให้ตามีการบวมแดง ระคายเคือง มีน้ำตา หรือขี้ตา โดยมักจะรักษาด้วยการใช้ยาหยอดตาที่สามารถลดการอักเสบและกำจัดเชื้อได้โรคภูมิแพ้
โรคที่เกิดจากภูมิคุ้มกันของร่างกายได้ตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นบางอย่าง จนเกิดเป็นอาการแพ้แสดงออกมา แม้สิ่งนั้นจะไม่ได้ก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงก็ตาม เช่น เกสรดอกไม้ ไรฝุ่นเล็กน้อย เชื้อรา อาหารทะเล โดยทำให้มีอาการตาบวม คันตา เคืองตา น้ำตาไหล ซึ่งผู้ป่วยโรคภูมิแพ้มักจะเผลอเอามือไปขยี้ตาข้างที่บวม จนอาจเกิดอาการแทรกซ้อนตามมา เช่น เยื่อบุตาอักเสบ
2. ตากุ้งยิง
เมื่อมีการติดเชื้อแบคทีเรียที่บริเวณดวงตา จะส่งผลให้ต่อมไขมันเกิดการอักเสบ สามารถนำไปสู่อาการตากุ้งยิง เกิดอาการตาบวมแดงข้างเดียว เป็นตุ่มฝีหรือหัวหนอง รู้สึกเจ็บ ระบม ระคายเคือง โดยอาการตากุ้งยิงถึงแม้จะรักษาจนหายแล้ว ก็มีโอกาสกลับมาเป็นได้อีก ควรรักษาความสะอาดผิวหนังบริเวณรอบดวงตา เพื่อป้องกันการติดเชื้อ
3.โรคตาไทรอยด์หรือโรคเกรฟส์ (Graves’ Disease)
เกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ที่ทำให้ต่อมไทรอยด์ ทำงานหนักเกินปกติ (hyperthyroidism) ทำให้เกิดการอักเสบของดวงตาขึ้น ใต้ตาจึงบวม มีอาการตาโปน ตาแห้ง ระคายเคือง พร่ามัว
4.โรคมะเร็งที่ตาหรือมะเร็งต่อมน้ำเหลืองในตา
ที่ทำให้บริเวณรอบ ๆ ดวงตารวมไปถึงใต้ตามีอาการบวมเป่งขึ้นได้ หากอยู่ในระยะที่ร้ายแรง สามารถส่งผลกระทบต่อการมองเห็นและสูญเสียดวงตาได้
5.การขยี้ตา
การขยี้ตาทำให้เกิดการอักเสบจนเป็นอันตรายต่อผิวหนัง และยังทำให้หลอดเลือดฝอยบริเวณเปลือกตาช้ำ จนเกิดการรั่วซึม ของน้ำเหลืองหรือเลือดได้ด้วย นอกจากเปลือกตาจะบวมแล้ว อาจทำให้ผิวหนังบริเวณนั้นมีสีคล้ำลงด้วย
6.ร้องไห้มากเกินไป
การร้องไห้หนักต่อเนื่องเป็นเวลานาน ก็สามารถทำให้ตาบวมได้เช่นกัน เนื่องจากเมื่อร้องไห้ จะมีเลือดและของเหลวมาเลี้ยงบริเวณดวงตาเยอะ หากร้องไห้เป็นเวลานาน จะทำให้เส้นเลือดฝอยในตา และเปลือกตาแตก ทำให้เกิดการสะสมของเหลวบริเวณรอบดวงตาจนตาบวมได้
7.ผ่าตัดศัลยกรรมตา
หลังการผ่าตัดทำตาสองชั้น เปลือกตาจะมีอาการบวมซึ่งเป็นอาการปกติของการผ่าตัด โดยอาการบวมจะเกิดในช่วงสัปดาห์แรกและจะค่อย ๆ ยุบลงไป แต่หากทำตาสองชั้นแล้วบวมนานเกินไป อาจเป็นอาการผิดปกติบางอย่างที่มาจากการดูแลตัวเองหลังทำตาสองชั้นผิดวิธี ทำให้ตาบวมนานกว่าปกติ

อาการตาบวมข้างเดียวแบบไหนที่ควรไปพบแพทย์
-
ตาบวมผิดปกตินานติดต่อกันเกิน 2 วัน
-
มีก้อนแข็ง เป็นไต หรือมีหนองที่เปลือกตา
-
เจ็บปวดตา บริเวณที่บวม
-
มีขี้ตาสีเขียวเหลือง ซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อ
-
การมองเห็นเปลี่ยนไป เช่น มองเห็นได้ลดลง มองเห็นภาพซ้อน ลานสายตาแคบลง กลอกตาไม่ได้
-
มีไข้ขึ้นสูง เวียนหัว สับสน
หากพบอาการตาบวมข้างเดียวผิดปกติดังที่กล่าวมาข้างต้น ควรรีบพบแพทย์ทันที เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาให้เหมาะสม
วิธีรักษาตาบวมข้างเดียว
- การประคบเย็นเป็นวิธีที่ง่ายที่สุดในการลดอาการตาบวมข้างเดียว และยังช่วยลดอาการบวมบริเวณรอบดวงตา โดยใช้ผ้าสะอาดเย็น ถุงแช่แข็ง หรือผ้าปิดตาที่แช่ในตู้เย็น มาประคบบริเวณดวงตาครั้งละ 10-15 นาที วันละหลาย ๆ ครั้งได้
- ประคบอุ่น เมื่อรู้ว่าเป็นตากุ้งยิง โดยใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำอุ่นบิดหมาด ๆ ถุงน้ำร้อน แผ่นเจลประคบร้อน เป็นเวลานาน 10-15 นาที วันละ 3-4 ครั้ง
- ทำความสะอาดดวงตาอย่างอ่อนโยนเพื่อรักษาสุขอนามัยและขจัดสิ่งระคายเคืองที่อาจเกิดขึ้นได้
- หลีกเลี่ยงการขยี้ตาหรือการสัมผัสดวงตามากเกินไป เพราะอาจทำให้ตาของเราเกิดการอักเสบและแย่ลงได้
- หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องสำอางประเภทครีม หรือโลชั่นบำรุงความชุ่มชื้นของผิวหนัง (Moisturizer) บริเวณเปลือกตา เพราะบางยี่ห้ออาจมีส่วนผสมของฮอร์โมน (ตรงนี้ที่บอกมีส่วนผสมของฮอร์โมน คือ ฮอร์โมนอะไรคะ อธิบายเพิ่มเติมมีแหล่งอ้างอิง หรือหากไม่มีตัดออกค่ะ) ที่ทำให้เกิดการดึงน้ำใต้ผิวหนัง ทำให้เกิดอาการบวมบริเวณที่ทาได้
- แพทย์อาจสั่งให้ใช้ยาหยอดตา หรือยาฆ่าเชื้อ หากอาการเกิดจากการติดเชื้อหรือการตอบสนองที่ผิดปกติ เพื่อลดการอักเสบได้
- ทำผ่าตัดดึงเปลือกตา อาจเป็นทางเลือกสำหรับคนที่มีปัญหาเปลือกตาบวมข้างเดียวแบบถาวร โดยปรึกษาแพทย์ที่มีความเชี่ยวชาญโดยเฉพาะ เช่น จักษุแพทย์ หรือแพทย์ศัลยกรรมตกแต่ง
วิธีป้องกันอาการตาบวมข้างเดียว

- รักษาความสะอาดและสุขอนามัยรอบดวงตาและใบหน้าอย่างสม่ำเสมอ
- พยายามไม่สัมผัส หรือขยี้ตามากเกินไป
- ล้างเครื่องสำอางบนใบหน้าก่อนนอนทุกคืน
- เปลี่ยนเครื่องสำอางที่ใช้บริเวณดวงตาเป็นประจำ เช่น Eyeliner Eyeshadow Mascara เพื่อลดการสะสมของเชื้อโรค
- ลดการรับประทานอาหารรสเค็มจัด และดื่มน้ำให้เพียงพอ
- งดสูบบุหรี่
- ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ
- นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
คำถามที่พบบ่อย
- ตาบวมแดงกี่วัน กี่ชั่วโมงหาย ?
- ถ้ากรณีเกิดจากการแพ้ สามารถหายได้ ภายใน 2-3 วัน
- การติดเชื้อแบคทีเรีย หรือไวรัส (Virus) สามารถหายเองได้ ภายใน 7-10 วัน
แต่ถ้าเกิดจากโรคอื่น ๆ ที่มีอาการเรื้อรัง อาจใช้เวลานานกว่า 4 สัปดาห์ และหากตาบวมผิดปกติมากเกิน 2 วัน มีก้อนแข็งเป็นไต หรือหนองภายในเปลือกตา หรือมีอาการเจ็บปวดตาบริเวณที่บวม แนะนำควรไปปรึกษาแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง
- ทำยังไงให้เปลือกตาหายบวม ?
- ประคบเย็น : การใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเย็นหรือน้ำแข็งวางบนตา เพื่อช่วยลดการบวมและอาการแสบร้อนของผิวหนัง
- ใช้ยาหยอดตา : หากอาการเกิดจากการติดเชื้อ แพทย์อาจสั่งให้ใช้ยาหยอดตาเพื่อลดอาการอักเสบ
- รักษาความสะอาด : การรักษาความสะอาดของตาและสภาพแวดล้อมในสภาวะที่เหมาะสม หลีกเลี่ยงการสัมผัสตาด้วยมือที่ไม่สะอาด และการใช้เครื่องมือหรือผลิตภัณฑ์ที่ประกอบด้วยสารเคมีที่ไม่เหมาะสมกับตา
- การประคบเย็นที่ตาช่วยอะไร ?
การประคบเย็นที่ตา จะช่วยทำให้เส้นเลือดบริเวณดวงตาหดตัวลง ทำให้เลือดออกน้อยลง ช่วยลดอาการอาการที่ควรประคบเย็น เช่น
- อาการบวม จากการฟกช้ำบริเวณดวงตา ควรประคบเย็นช่วง 24 ชั่วโมงแรก จะช่วยให้เส้นเลือดหดตัว และหายช้ำเร็วขึ้น
- ภูมิแพ้ขึ้นตา
- อาการตาแดงหรือตาบวมจากแมลงกัดต่อย
- อาการบวมจากการร้องไห้
- หลังผ่าตัดเปลือกตา ควรประคบเย็นช่วง 72 ชั่วโมงแรก จะช่วยห้ามเลือดและลดบวมได้ หลังจาก 72 ชั่วโมง สามารถประคบร้อนหรือประคบอุ่นต่อได้
- ตื่นเช้ามาตาบวมข้างเดียวเกิดจากอะไร ?
ตาบวมในตอนเช้าอาจเกิดจากหลายปัจจัย เช่น ภูมิแพ้ การอดนอน การเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน และแม้แต่ยาบางชนิด ที่ทำให้เกิดการคั่งของน้ำบริเวณรอบดวงตา ซึ่งอาจทำให้รอบดวงตาบวมได้ เช่น ยารักษาความดันโลหิตหรือยาต้านอาการซึมเศร้า ดังนั้น สิ่งสำคัญคือต้องปรึกษาแพทย์หากอาการบวมยังคงอยู่ หรือมีอาการอื่น ๆ ร่วมด้วย
สรุป
อาการตาบวมข้างเดียวสามารถรักษาและป้องกันได้ง่าย ๆ เช่น การประคบเย็น การนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงสารก่อภูมิแพ้ต่าง ๆ และดูแลรักษาความสะอาดของดวงตาอย่างเหมาะสม จะช่วยส่งผลให้อาการบวมดีขึ้นตามลำดับ แต่ถ้าหากมีการรักษาอาการเบื้องต้นแล้ว อาการไม่ดีขึ้น แนะนำให้รีบพบแพทย์ในทันที
สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับบริการศัลยกรรมตา ได้ที่ Lovely Eye & Skin Clinic
เบอร์โทรศัพท์ : 02-382-0045, 061-405-0044
Line Official Account : @Lovelyeye
Messenger : https://www.facebook.com/KoreanEyeByDoctorCome

ข้อมูลโดย หมอมินา Lovely Eye พญ.มินา นราธิปกร ว. 43109
หนึ่งในทีมแพทย์ Lovely Specialist ศัลยกรรมตา เทคนิคหมอรวงข้าว เลิฟลี่อายแอนด์สกิน คลินิก (2563 - ปัจจุบัน)

